X
تبلیغات
اطلاعات کم یاب - تحقیق
تاريخ : سه شنبه 1389/01/24 | | نویسنده : مهدی

تحقیق

 

مکان مرغ داری و نگهداری مرغ

 

 


 

 با توجه به اینکه پدیده استرس یکی از مسائل مهمی است که می تواند در روند رشد، بازدهی و افزایش بهره وری در پرورش دام خصوصا" پرورش طیور در واحدهای متراکم و گله های بزرگ تر ایجاد اخلال نماید، می توان عنوان کرد که مرغداران در صورت عدم توجه به این مسئله، خسارات قابل توجهی را متحمل خواهند شد. زیرا استرس به صورت یک عامل مجزا، قابل تشخیص نیست بلکه همواره توأم با عوارض دیگری مانند( بیماری – عدم رشد- عدم تولید... ) همراه است، پس باید در مدیریت فارم های پرورش طیور به این مسئله به عنوان یک امر پیشگیری و بهداشت توجه نمود و حتی در مسائل درمان نیز اگر به این مسئله توجه نشود درمان نیز گاها" بی نتیجه و یا کم اثر خواهد بود.

پس برای مقابله با این پدیده ویرانگر ابتدا سعی شده است که مکانیسم اثر استرس شناخته شود که در این عمل دستگاه های عصبی و هورمونی بیشتر در مقابل استرس پاسخ ایجاد می کند و به دنبال آن دستگاه های مختلف بدن به مخاطره می افتد، از جمله سیستم ایمنی، دستگاه تنفسی، دستگاه گوارشی ، دستگاه تولید مثل و حتی استخوان های بدن در معرض خطر قرار می گیرند ( هر چه زمان و شدت عامل استرس بیشتر باشد اثرات زیانبار آن نیز بیشتر خواهد شد). همچنین برای جلوگیری و یا کاهش اثرات استرس باید عوامل استرس زا شناخته شود و در مدیریت و برنامه ریزی اقدامات لازم معمول گردد. لذا در این مقوله سعی شده است عوامل استرس زا معرفی گردد که از مهمترین آنها استرس حرارتی می باشد که باید حتما" مورد توجه قرار گیرد، زیرا از یک سو حرارت مناسب برای طیور بسیار لازم و ضروری است و از طرف دیگر، افزایش و یا کاهش دمای محیط در یک برنامه غلط می تواند تلفات و خسارات قابل توجهی را به دنبال داشته باشد. علاوه بر این می توان با رعایت بعضی اصول مانند: توجه به شرایط اقلیمی در انتخاب مکان مرغداری توجه به اصول علمی و فنی در احداث ساختمان مرغداری – دقت در تهیه و احداث دستگاه های حرارتی و همچنین بکارگیری راهبردهای تغذیه ای در طول دوره پرورش با این مسئله مبارزه نمود. از عوامل استرس زا دیگر، مسئله تنظیم نور در واحدهای پرورشی طیور می باشد که نیاز به یک برنامه ریزی دقیق و علمی دارد که باید در آن نوع واحد پرورشی ( تخمی – گوشتی و ... ) و همچنین سن ، مرحله تولید و ... مورد توجه قرار گیرد. چرا که بدون داشتن برنامه منظم نوری نمی توان گله را از استرس های ناشی از آن مصون داشت.

همچنین عوامل دیگری که به قصد صرفه جویی اقتصادی در واحدها پرورش طیور صورت می گیرد، مانند: استفاده از سالن کوچک، عدم بکارگیری کارگر ثابت، صرفه جویی در مصرف برق و سوخت و محرومیت غذایی به دلایل مختلف و آب و غذا با کیفیت پایین و عدم توجه به تهویه و بسیاری از مسائل ظاهرا" ساده می تواند استرس شدیدی را به گله وارد سازد. علاوه بر این باید توجه داشت که طیور پرورشی در مقابل عوامل استرس زا با پرندگان آزادزی قابل مقایسه نیستند، زیرا در اصلاحات ژنتیکی در طیور پرورشی صفاتی که اهمیت اقتصادی دارند ( مانند سرعت رشد – افزایش تولید) اصلاح گردیده است و شاید بسیاری از صفات دیگر را ممکن است از دست بدهند. همچنین گله ها در یک محیط مسدود نگهداری می شوند و قدرت ترک محیط خود را ندارند لذا در مقابل عوامل استرس زا بشدت آسیب پذیر هستند

 

 

 

 

 

 

 

 خواص تخم مرغ

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تخم مرغ

تخم مرغ منبع خوبي از پروتئين، ويتامين ها و املاح ضروري است و مي تواند به عنوان يك ماده غذايي مهم در برنامه غذايي افراد وجود داشته باشد. نيازهاي تغذيه اي افراد برحسب جنس و سنشان متفاوت است.

ارزش انرژي زايي تخم مرغ
يك عدد تخم مرغ متوسط 76 كيلوكالري انرژي دارد و مصرف روزانه يك عدد تخم مرغ، 3 درصد نياز انرژي يك مرد بالغ و 4 درصد نياز انرژي يك زن بالغ را تأمين مي كند.

پروتئين
تخم مرغ منبع بسيارغني پروتئين است. ارزش بيولوژيكي پروتئين تخم مرغ بسيار بالاست و نسبت به ساير منابع پروتئيني مثل لبنيات، گوشت ها و حبوبات غني تر است. پروتئين تخم مرغ داراي تمامي اسيدآمينه هاي ضروري براي سلامتي بدن مي باشد.

بنابراين مصرف تخم مرغ با ساير موادغذايي كه از نظر پروتئيني فقير هستند مانند نان ، برنج و غلات، باعث تكميل ارزش پروتئيني غذا مي شود.

12.5 درصد وزن تخم مرغ را پروتئين تشكيل مي دهد و هم در زرده و هم در سفيده وجود دارد. ولي بيشتر در سفيده تخم مرغ و به نام آلبومين وجود دارد.

در نمودارهاي ارزيابي كيفيت پروتئين موجود در موادغذايي، هميشه تخم مرغ در بالاترين حد يعني 100 قرار دارد و بعنوان استاندارد مرجع براي سنجش پروتئين ساير غذاها استفاده مي شود.

ويتامين ها

تخم مرغ، بيشتر ويتامين هاي موردنياز بدن به جز ويتامين C را دارد. تخم مرغ منبع خوبي از ويتامين هاي گروه B و ويتامين A مي باشد. همچنين ويتامين D و ويتامين E را به مقدار كافي و لازم تأمين مي كند.

املاح

تخم مرغ حاوي تمامي املاح براي تأمين سلامتي فرد است. به خصوص اينكه منبع بسيار خوب يد و فسفر مي باشد كه يد براي ساخت هورمون تيروئيدي و فسفر براي رشد بهتر و سلامتي استخوان هاي بدن لازم مي باشند.

املاح مهم ديگري كه در تخم مرغ وجود دارند شامل: روي، سلنيم، آهن و كلسيم مي باشند.

روي باعث بهبود زخم، بلوغ و رشد بهتر مي شود و عفونت را نيز از بين مي برد.

سلنيم نيز يكي از آنتي اكسيدان هاي مهم مي باشد و راديكال هاي آزاد ناشي از سوخت ناقص چربي ها را در بدن از بين مي برد و مي تواند بر عليه عوامل ايجادكننده سرطان نقش داشته باشد.

كلسيم نيز براي عملكرد بهتر سيستم عصبي، رشد بهتر افراد استخوان ها و استحكام ها آنها لازم است.

آهن يكي از اجزاء اصلي و حياتي گلبول هاي قرمز خون است ولي قابليت استفاده اين نوع آهن براي بدن هنوز مشخص نيست.

كربوهيدرات و فيبرغذايي
تخم مرغ به مقدار خيلي كم كربوهيدرات دارد و نيز فاقد فيبرغذايي است.

چربي ها: 10.8 درصد تخم مرغ را چربي تشكيل مي دهد كه در زرده آن وجود دارد و كمتر از 0.05 درصد آن در سفيده موجود است.  بر اساس تحقيقات 11 درصد اسيدهاي چرب تخم مرغ از نوع اسيدهاي چرب 
 

غيراشباع پلي( با چند باند دوگانه)، 44 درصد از نوع اسيدهاي چرب غيراشباع مونو( با يك باند دوگانه) و 29 درصد از نوع اسيدهاي چرب اشباع است.

كلسترول
كلسترول و لسيتين، مواد چرب موجود در زرده تخم مرغ مي باشند و براي ساختمان و عملكرد سلول هاي بدن ضروري اند.  كلسترول قابليت انعطاف و نفوذپذيري غشاي سلول هاي بدن را حفظ مي كند. همچنين بعنوان يكي از اجزاء تشكيل دهنده مواد چربي است كه باعث نرمي پوست مي شوند.

كلسترول براي توليد هورمون هاي جنسي، كورتيزول( هورمون غدد فوق كليوي)، ويتامين D و نمكهاي صفراوي در بدن لازم است. براساس اطلاعات حاصله از آخرين تحقيقات به عمل آمده توسط انجمن قلب امريکا، کميسيون بين المللي تخم مرغ و دانشگاه آريزونا مشخص شده است که کلسترول دريافتي از راه غذا و کلسترول موجود در خون با هم يکي نيستند به عبارت ديگر کلسترول موجود در غذاي مصرفي به طور خودکار به کلسترول خون افزوده نمي شود قسمت اعظم کلسترول خون در داخل بدن سنتز مي شود.

به موازات افزايش ميزان کلسترول دريافتي از غذا، ميزان سنتز کلسترول در بدن کاهش مي يابد که اين روند به تثبيت وضعيت کلسترول پلاسما کمک مي کند لازم به ذکراست که چربيهاي اشباع شده موجود در غذا بيشترين تاثير را بر روي سطح کلسترول خون مي گذارند و دراين بين کلسترول غذا نقشي ندارد طبيعي است وقتي که چربيهاي اشباع نشده جايگزين چربيهاي اشباع شده شوند، کلسترول خون پايين مي آيد.

نکته قابل توجه آن است که قسمت اعظم چربيهاي موجود در زرده تخم مرغ ،از نوع غيراشباع هستند و هيچ ارتباطي با افزايش کلسترول ندارند بنابراين از کلسترول تخم مرغ نهراسيد و روزانه يک عدد تخم مرغ مصرف کنيد.

لسيتين نيز در انتقال چربي خون و در متابوليسم كلسترول نقش دارد.  با توجه به مطلب بالا و مطالعات گوناگوني كه در اين زمينه انجام شده است، مي توان به ارزش غذايي تخم مرغ به عنوان منبع غني پروتئين ونيز ساير املاح و ويتامين ها پي برد.

به خصوص در دو گروه از افراد كه نياز به پروتئين بيشتري در برنامه غذايي روزانه اشان دارند، مصرف تخم مرغ بيشتر لازم است:

1-در ورزشكاران كه نياز به افزايش عضلات دارند .

2-در كودكان و نوجوانان كه در سن رشد هستند.

براي كودكان از 9 ماهگي تا 1 سالگي: يك زرده كامل تخم مرغ يك روز در ميان و از 2 سالگي به بعد براساس ميل كودك 6-5 تخم مرغ در هفته مجاز است.

افراد بالغ نيز مجاز به مصرف 4-3 عدد تخم مرغ در هفته هستند.

حتي در افرادي كه كلسترول خونشان بالاست نبايستي مصرف تخم مرغ را قطع كرد و اين افراد مي توانند 3-2 عدد در هفته دريافت كنند.

زيرا با كاهش دريافت كلسترول از طريق غذا ، سنتز داخلي كلسترول در بدن افزايش يافته و حتي ممكن است بيشتر از قبل شود. نكته قابل توجه اين است كه بيشتر چربي هاي موجود در تخم مرغ از نوع غير اشباع هستند و هيچ ارتباطي با افزايش كلسترول خون ندارند

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

طرح  جامع بیمه طیور

 

 


 

طرح جامع بيمه طيور كشور را شايد بتوان يكي از منطقي‌ترين راه‌ كارهاي حمايتي از صنعت پرورش طيور كشور بر شمرد. مرغداري صنعتي در ايران از بدو تأسيس تا كنون از طريق راه‌كارهاي متفاوتي از قبيل اختصاص يارانه، ارائه تسهيلات كم بهره و خريد تضميني مورد حمايت قرار گرفته است، كه هركدام از اين شيوه‌هاي حمايتي در ابتدا باعث رشد و توسعه اين صنعت شده‌اند، اما به دليل نداشتن طرح‌هاي جامع، عدم انجام مطالعات دقيق و نبود پيش‌بيني‌هاي علمي و حتي قانوني در جنبه‌هاي مختلف، اكثر اين روش‌ها پس از چندسال به بن‌بست برخورد كرده‌اند و حتي آثار منفي از خود بر جاي گذاشته اند.
طي ساليان گذشته و به ويژه در دوران جنگ تحميلي، اختصاص يارانه‌هاي فراوان به صنعت موجب اين گرديد كه بسياري از اشخاص و افرادي كه اصلاً نه تحصيلات آكادميك و نه تجربه عملي در امر مرغداري داشتند، فقط به خاطراستفاده از يارانه‌هاي موجود به اين حرفه روي آوردند. موضوع فوق موجب آن گرديد كه از حرفه مرغداري، فقط فراهم كردن يك چهارديواري به عنوان سالن پرورش، تهيه جوجه، ذرت، سويا و پودر ماهي و چند ويال واكسن و دارو مد نظر باشد و مسايل علمي و فني هيچ جايگاهي در اين ميان نداشته باشند. در نتيجه ساخت مرغداري هاي غير اصولي و ديوار به ديوار، شيوع انواع بيماري‌ها، تلفات بالا و ضريب تبديل نامناسب حاصل از اختصاص يارانه‌هاي بي حسابش و كتاب به اين صنعت شد و در سال 1377 نيز در اثر اجراي طرح آزادسازي و با قطع يارانه‌ها، بسياري از اين مرغداري‌ها ورشكست شده و يا تغيير كاربري پيدا كردند.
همانگونه كه ذكر گرديد، اجراي طرح اجباري بيمه طيور در كشور ميتواند يكي از منطقي ترين راههاي حمايت از مرغداري ايران باشد. البته طرح فوق از سال 79 در كشور در حال اجراست و در حال حاضر در حدود يك سوم از جمعيت طيور كشور تحت پوشش اين بيمه قرار گرفته اند و انشاا... قرار است كه از اين هفته اين طرح به صورت فراگير و اجباري براي تمامي واحد هاي پرورش طيور اجرا شود.
اميد است كه اجراي طرح اجباري بيمه طيور سرنوشتي همانند ساير روش هاي حمايتي از صنعت پيدا نكند، زيرا فرضيه مطرح در اين خصوص اين است كه در موقعيت فعلي، وضعيت مرغداري هاي موجود در كشور به هيچ وجه در شرايط يكساني نمي باشد و اجراي طرح اجباري بيمه براي تمامي واحدهاي پرورش قطعاً نيازمند دقت و برنامه ريزي بسيار دقيق است كه اميدواريم مسئولين مربوطه از بدو شروع طرح به اين مسائل توجه خاص مبذول نمايند.
به هرترتيب پيشنهاد مي شود براي اجراي هرچه بهتر اين طرح موارد خاصي مد نظر مجري محترم اين طرح قرار گيرد، براي مثال هر كدام از مرغداران و كارشناسان واحد هاي مشمول طرح، د رفواصل زماني مشخص دوره هاي آموزشي لازم فني و حرفه اي را طي كنند و با مسايل روز پرورش طيور آشنا شوند، استفاده و بهره بردن از كارشناسان و متخصصين در واحد هاي مشمول طرح اجباري شود و همچنين تاسيسات و تجهيزات مخصوص در مرغداري مذكور بهينه شوند. البته در اين ميان مي توان تشويق و ترغيب مرغداران به استفاده از سيستم هاي اطلاع رساني و فن آوري اطلاعات، جهت آگاهي از مسايل روز و نيز افزايش سطح دانش تخصصي را اضافه نمود.

    

 

            

اطلاعات در باره شیوع آنفلا نزای مرغی

 

 


 

          

 پرندگان هم مانند انسان و ساير گونه ها در مقابل آنفلوانزا آسيب پذيرند.

پانزده نوع مختلف آنفلوانزای مرغی وجود دارد.

واگيرترين انواع آن، که معمولا در پرندگان مهلک است، H5 و H7 هستند.

ويروسی که هم اکنون باعث نگرانی شده است نوع کشنده H5N1 است.

حتی در داخل گونه H5N1 نيز نمونه های متنوعی ديده می شود و در کشورهای مختلفی که شاهد شيوع اين بيماری بوده اند نيز گونه ها، کمی از يکديگر متفاوتند.

پرندگان وحشی مهاجر، به ويژه مرغابی، ناقلان طبيعی اين ويروس ها هستند اما خود به ندرت دچار عفونت و بيماری می شوند.

پرندگان اهلی به خصوص در مقابل اين اپيدمی آسيب پذيرند.

به همين دليل است که کشف گونه H5N1 در پرندگان در ترکيه و رومانی مايه نگرانی شده است.

در پاکستان مواردی از ويروس H7 و H9 آنفلوانزای مرغی در طيور کشف شده است اما هيچيک از اين گونه ها به انسان سرايت نکرده است.

 

 درپی کشف ويروس H5N1 در ترکيه و رومانی و اکنون در روسيه و چين، بيم آن می رود که اين ويروس در سراسر اروپا منتشر شود.

از آنجا که اين ويروس توسط پرندگان مهاجر منتقل می شود هيچ راهی برای جلوگيری از ورود آن وجود ندارد.

اما اين به آن معنی نيست که ويروس لزوما به پرندگان اهلی منتقل خواهد شد. کارشناسان می گويند کنترل صحيح طيور - از جمله جلوگيری از نشستن پرندگان وحشی در محل های نگهداری مرغ - بايد مانع چنين انتقالی شود.

 

تا زمانی که نخستين موارد آنفلوانزای مرغی در سال 1997 در هنگ کنگ در انسان مشاهده نشده بود، تصور می شد اين بيماری مختص پرندگان است.

انسان از طريق تماس نزديک با پرندگان زنده و بيمار، مبتلا می شود.

پرنده ويروس را از طريق فضولات دفع می کند. مدفوع خشک شده و پودر می شود. سپس از طريق استنشاق به بدن انسان راه می يابد.

علائم آن شبيه ساير انواع آنفلوانزا است: تب، کسالت، گلو درد و سرفه. در مواردی ورم ملتحمه چشم نيز به انسان عارض می شود.

دانشمندانی که سرگرم مطالعه موردی از اين بيماری در ويتنام هستند دريافتند که ويروس می تواند کليه بخش های بدن، و نه تنها ريه ها را، عفونی کند و اين موضوع محققان را نگران کرده است.

اين بدان معنی است که بسياری از بيماری ها و حتی مرگ و ميرهايی که تصور می شد علل ديگری دارد ممکن است ناشی از ويروس آنفلوانزای مرغی بوده باشد.

 

تا 10 اکتبر 2005، بروز 117 مورد بيماری آنفلوانزای مرغی در ميان ساکنان اندونزی، ويتنام، تايلند و کامبوج تاييد شده است که در 60 مورد به مرگ بيماران منجر شد.

برای مشاهده آخرين آمارهای سازمان بهداشت جهانی در زمينه شمار بيماران و تلفات اين بيماری اينجا را کليک کنيد

نرخ تلفات در ميان بيماران آنفلوانزای مرغی بالاست. در مقايسه، بيماری سارس (يک نوع بيماری حاد دستگاه تنفسی) از زمان نخستين بروز آن در سال 2002 تقريبا 8400 نفر را آلوده کرده اما باعث مرگ در حدود 800 نفر شده است.

نشانه ها حاکيست که بله امکان سرايت آن از انسان به انسان وجود دارد، با اين حال حداقل تاکنون در شکل جهش يافته که بيم آن می رفت و می تواند باعث يک اپيدمی گسترده شود ميان انسان ها منتقل نشده است.

در يک مورد در تايلند، نشانه های انتقال احتمالی ويروس از يک دختر بيمار به مادرش که او نيز درگذشت، به چشم می خورد.

عمه اين دختر که او نيز آلوده شده بود شفا يافت.

جان آکسفورد، متخصص ويروس شناسی در بريتانيا گفت اين موارد نشان می دهد که ويروس اصلی H5N1 می تواند از انسان به انسان سرايت کند و پيش بينی کرد که خوشه های مشابه کوچک بيماری (ماننده خانواده تايلندی) بار ديگر مشاهده شود.

موارد مشکوک ديگری از انتقال اين ويروس ميان انسان ها در تايلند و هنگ کنگ مشاهده شده است.

 

کارشناسان نگرانند که چنين حالتی پيش آيد. اما در مورد مربوط به تايلند، ويروس تنها به بستگان نزديک منتقل شد و بيش از آن گسترش نيافت.

به علاوه اين ويروس هنوز با نوع انسانی آن ترکيب نشده است.

اما اين احتمالی شديدا نگران کننده است. کارشناسان معتقدند که اگر يک شخص به هر دو نوع آلوده شود، ويروس H5N1 می تواند به مبادله ژن با ويروس انسانی بپردازد.

به گفته آنها موارد آلودگی مضاعف به هر دو نوع ويروس هرچه بيشتر باشد، احتمال خلق يک ويروس تازه و انتقال آن از انسان به انسان بيشتر می شود.

تحقيقات ديگری که نشان داده است ويروس عامل اپيدمی گسترده سال 1918 يک ويروس آنفلوانزای مرغی بود، نيز مايه نگرانی شده است.

 

هرگاه ويروس توانايی انتقال راحت ميان انسان ها را به دست آورد، نتيجه آن می تواند فاجعه بار باشد.

در آن صورت کارشناسان مرگ دو ميليون تا 50 ميليون نفر را در سراسر جهان پيش بينی می کنند.

 

هنوز واکسنی صد در صد موثر وجود ندارد، اما نمونه های آزمايشی که از انسان در مقابل H5N1 محافظت می کنند در مرحله توليد است.

اما داروهای ضدويروسی، مانند تاميفلو (Tamiflu) که هم اکنون در دسترس قرار دارد و کشورهايی مانند بريتانيا در حال ذخيره آن هستند، ممکن است به تخفيف علائم بيماری کمک کند و خطر گسترش بيماری را کاهش دهد.

با اين حال خبری داير بر اين که يک بيمار ويتنامی در برابر تاميفلو مقاومت نسبی حاصل کرده است باعث نگرانی شده است.

دانشمندان می گويند شايد ذخيره کردن ساير داروهای متعلق به همان خانواده مانند Relenza يا همان zanamivir اقدامی عاقلانه باشد.

 

بله. کارشناسان می گويند که ويروس آنفلوانزای مرغی توسط خوراکی ها منتقل نمی شود بنابراين خوردن گوشت مرغ خطری ندارد.

تنها کسانی که در کشتار و آماده سازی گوشت مرغ دست دارند با خطر ابتلا مواجهند.

با اين حال سازمان بهداشت جهانی برای محکم کاری توصيه می کند گوشت با دمای حداقل 70 درجه سانتيگراد پخته شود. تخم مرغ نيز بايد کاملا پخته شود.ميليون ها پرنده در تلاش برای متوقف کردن گسترش بيماری در ميان پرندگان و جلوگيری از سرايت آن به انسان جمع آوری و نابود شده اند

 

بسته بندی مواد غذایی و برچسب زنی آن

 

 


 

كليات

بايد دستورالعمل های مكتوب كه مبين چگونگی دريافت، شناسايي، قرنطينه، نمونه برداري، بررسی و آزمايش و حمل مواد بسته بندی و برچسب زنی ميباشد تهيه و تدوين گردد.

تمام مواد بسته بندی وبرچسب زنی بايد با مشخصات تعيين شده مطابقت داشته باشند. در صورتی كه دارای شرايط فوق نباشند بايد از استفاده آنها در عملياتی كه مناسب آن نيستند جلوگيری شود.

گزارشات مربوط به مواد بسته بندی وبرچسب ها كه حاوی دريافت،بررسی و آزمايشها ی انجام شده و اينكه آيا مورد قبول بوده اند يا خير بايد ثبت ونگهداری شود.

مواد بسته بندی

ظروف بسته بندی بايد قابليت حفاظت كافی جهت جلوگيری از فساد يا آلودگی مواد حد واسط يا مواد اوليه دارويی را طی حمل ونقل ونگهداری داشته باشد.

ظروف بسته بندی با توجه به ماهيت ماده حد واسط يا ماده اوليه دارويی بايدتميزگرددواصول بهداشتی رعايت گردد تا اطمينان حاصل شودكه برای مصرف مورد نظر مناسب می باشند .مواد مورد استفاده در بسته بندی نبايد قابل واكنش،نشت كردنی يا جذب شدنی باشد به گونه ای كه كيفيت ماده حد واسط يا ماده اوليه دارويی را نسبت به خصوصيات مورد نظر تغيير دهند.

اگر ظروف مجددا استفاده شوند بايد مطابق با روش های مستند تميز شوند وهمه برچسب های قبلی نيزبايد كنده يا برداشته شوند.

كنترل وصدور برچسب

دسترسی به محوطه انبار برچسب بايد محدود به پرسنل مجاز باشد.

بايد روش هايی برای تطبيق مقدار برچسب های صادر شده،مصرف شده وبرگردانده شده وهم چنين ارزيابی اختلافات موجود بين ظروف برچسب خورده وتعداد برچسب های صادر شده تدوين گردد چنين اختلافاتی بايدبررسی وتوسط واحد (هاي) كيفيت تأييد شود.

همه برچسب های اضافی كه دارای شماره بچ يا ديگر موارد چاپ شده مربوط به بچ هستند بايد منهدم گردند.برچسب های مرجوعی بايد به طريقی نگهداری وانبار شوند تا از درهم برهم بودن جلوگيری شود وامكان شناسايی مناسب فراهم گردد.

برچسب های منسوخ و تاريخ گذشته بايد از بين بروند.

وسايل تايپ مورد استفاده جهت تايپ برچسب ها بايد تحت كنترل باشند تا اطمينان حاصل گردد آنچه كه تايپ گرديده همان چيزی است كه در گزارش بچ توليدی مربوطه تعيين شده است.

برچسب صادر شده برای يك بچ توليدی بايد از نظر انطباق با مشخصات ثبت شده در گزارش توليد مادر آن بچ به طور دقيق بررسی شده ونتيجه اين بررسی ها ثبت گردد.

يك برچسب تايپ شده كه نشان دهنده استفاده از آن در توليد بچ می باشد بايد نگهداری شود.-عمليات بسته بندی وبرچسب زنی

-دستور العملهای مدونی جهت حصول اطمينان از صحت مواد بسته بندی وبرچسب زنی وبرچسب های به كار رفته بايد تهيه شود.

-به منظور جلوگيری از اختلاط بايد محل عمليات برچسب زنی طراحی شود.جدا سازيهای فيزيكی بين عمليات مختلف فرآيند بايد صورت گيرد.9-برچسب های مورد استفاده روی ظروف مواد حد واسط يا مواد اوليه دارويی بايد شامل نام يا كد شناسايي،شماره بچ محصول،شرايط نگهداری جهت اطمينان از كيفيت مواد حد واسط يا مواد اوليه دارويی باشد.

اگر قصد انتقال مواد حد واسط يا مواد اوليه دارويی به خارج از كنترل سيستم مديريت مواد شركت سازنده وجود دارد،بايد نام وآدرس سازنده،مقدار اجزا،شرايط انتقال خاص يا هر شرايط قانونی خاص روی برچسب ذكرشود.برای مواد حد واسط يا مواد اوليه دارويی با تاريخ انقضاء مشخص،تاريخ انقضاء بايد ذكر گرددوگواهی آناليز ارائه شود. برای مواد حد واسط يا مواد اوليه دارويی كه نياز به آزمايش مجدد دارند بايد تاريخ آزمايش مجدد روی برچسب قيد شود وگواهی آناليز ارائه گردد.

تسهيلات بسته بندی وبرچسب زنی بايد درست قبل از مصرف بازديد گردند تا اطمينان حاصل شود كه تمام موادی كه برای بسته بندی مورد نياز نيستند از محل خارج شده اند.اين بازرسی بايد در گزارش توليد بچ مستند گردد.

مواد اوليه دارويی ومواد حد واسط بسته بندی شده وبرچسب زده شده بايد مورد بازرسی قرار گيرند تا اطمينان حاصل گردد كه روی بسته بندی ها وظروف،برچسب صحيح زده شده است. اين بررسی بايد قسمتی از عمليات بسته بندی باشد. نتا يج اين بررسی ها بايد در گزارشات كنترل وتوليد بچ نگهداری شود.

ظروف مواد اوليه دارويی كه به خارج از محدوده كنترل سازنده حمل می گردند بايد به گونه ای مهر وموم شوند كه در صورت از بين رفتن يا ناقص شدن مهر وموم وبسته بندي، گيرنده از اين امر آگاه گردد.